- 22 juli 2006 -

We zitten in het gras van een tosti kaas/tomaat te genieten en kijken naar de toeristen om ons heen. Links staan drie Nederlandse vriendinnen, giechelend zoals alleen pubers dat kunnen. Een van de meisjes is zwart, het tweede Aziatisch en het derde blank.

Verderop staan Zuid-Afrikaanse scholieren. Blank bij blank, zwart bij zwart. Interraciale vriendschappen zijn hier niet vanzelfsprekend. Apartheid heeft Zuid-Afrika met een flinke erfenis opgezadeld die niet zomaar, zoals de segregatiewetgeving zelf, weggepoetst kan worden.

Er zijn beroepsgroepen waar geen blanke te bekennen is. Straatverkopers, parkeerwachters en schoonmakers. Maar ook in het leven van alledag is de scheiding duidelijk. Blanke mensen doen hun boodschappen bij grote, onpersoonlijke supermarktketens. Zwarte mensen halen hun levensmiddelen op de markt of in kleinere buurtwinkeltjes, gerund door mensen uit hun eigen gemeenschap. Bezoek een bar, een bioscoop of een restaurant en je ziet zelden meerdere huidskleuren aan één tafeltje. Oudere dames in de bus waarschuwen ons voor de gevaren op straat. Zwarte straten welteverstaan.

Knoop een gesprek aan met een blanke Zuid-Afrikaan en je zult leren dat de nieuwe, zwarte, regering het land systematisch naar de knoppen helpt. Hetzelfde gesprek met iemand van de zwarte bevolking is daarentegen hoopvol en toont vertrouwen in de beloftes van diezelfde regering. Eindelijk zullen ze het beter krijgen.

Ondernemingen zijn, in het nieuwe Zuid-Afrika, verplicht om minstens 95% zwarte of gekleurde medewerkers in dienst te hebben. Geschiktheid voor een functie? Van ondergeschikt belang. Jonge, zwarte werknemers stijgen sneller op de carrièreladder dan blanken met meer werkervaring of betere scholing. Zwarte jongeren kunnen aanspraak maken op een studiefinanciering, gesubsidieerde kinderopvang is alleen beschikbaar voor zwarte moeders. En dat wringt bij de blanke werknemers. Zoals het decennia lang gewrongen heeft bij zwarte werknemers.

Tegen het licht van jarenlange raciale achterstelling zijn deze nieuwe wetten begrijpelijk. Noodzakelijk zelfs om de achterstand in te halen. Maar heeft het niet net zo min met gelijkheid te maken als het vroegere apartheidsregime? De regering wapent zich tegen critici door erop te wijzen dat ze pas net begonnen is. Geef haar tijd om te groeien. Van een 12-jarige kun je geen oplossingen voor de wereldvrede verwachten.

Hoe dan ook, feit blijft dat duizenden momenteel een beter leven hebben dan 20 jaar geleden. En dat de toekomst voor hun kinderen er rooskleuriger uitziet dan ooit tevoren. Rome noch Zuid-Afrika werden in één dag gebouwd.